Gmina Mszana Dolna (w latach 1935 – 1952 nazywana gminą Mszana Dolna II) to gmina wiejska, znajdująca się w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim obok miasta Mszana Dolna, które stanowi jednak odrębną gminę miejską.

Powierzchnia gminy wynosi 17020,11 ha, zaś liczbę ludności – zgodnie z danymi z października 2016r. – szacuje się na 17 574 mieszkańców, co stanowi około 18% mieszkańców powiatu limanowskiego i 0,68% województwa małopolskiego. Położenie geograficzne gminy w Karpatach Zachodnich jest jednym z jej głównych walorów. Gmina usytuowana jest częściowo w zachodniej części Beskidu Wyspowego, a częściowo w północnej części Gorców.

W skład gminy wiejskiej Mszana Dolna wchodzi dziewięć sołectw: Glisne, Mszana Górna, Kasinka Mała, Kasina Wielka, Lubomierz, Olszówka, Raba Niżna. Łętowe, Łostówka. W latach 1975 – 1998 gmina położona była w województwie nowosądeckim. Gminy sąsiadujące z gminą Mszana Dolna to: Dobra, Kamienica, Lubień, Mszana Dolna, Niedźwiedź, Pcim, Rabka-Zdrój oraz Wiśniowa.

Jednym z niekwestionowanych atutów turystycznych gminy jest Gorczański Park Narodowy.

Ponad 16 % powierzchni Parku (1 161ha) obejmujących okolice wsi Lubomierz należy do gminy Mszana Dolna. Pierwszy rezerwat przyrody na tym terenie powstał już w 1927 r. w dobrach hr. Ludwika Wodzickiego. Nazwany imieniem Władysława Orkana, objął powierzchnię 120 ha i był drugim w polskich Karpatach prywatnym rezerwatem leśnym. Park narodowy powstał dopiero 1 stycznia 1981 roku. Ponad  95 %  jego powierzchni pokrywają  zróżnicowane wiekowo lasy o naturalnym, a niekiedy nawet pierwotnym charakterze.  Polany reglowe, zajmujące ponad 400 ha, powstały w wyniku kilkusetletniej gospodarki pasterskiej i  mają szczególne znaczenie dla zachowania różnorodności świata  roślin i zwierząt a także stanowią niewątpliwy walor krajobrazowy. W Parku występuje wiele rzadkich przedstawicieli flory i fauny  polskich Karpat. Od 1997 r. Park otoczony jest strefą ochronną – otuliną, o powierzchni 16 647 ha.

Herb gminy wiejskiej Mszana Dolna przedstawia w polu czerwonym dwa wspięte Gryfy srebrne, o szponach, pazdurach, dziobie i języku złotych, zwrócone ku sobie, po obu stronach rzeki błękitnej w lewy skos.

Flaga gminy wiejskiej Mszana Dolna ma postać płata składającego się z trzech pionowych, równoległych pasów (słupów): czerwonego, białego i czerwonego o zróżnicowanej szerokości wyrażającej się stosunkiem 1/4 : 2/4 : ¼. Na środkowym pasie umieszczony jest herb gminy Mszana Dolna. Stosunek szerokości do długości i płata flagi wynosi 5: 8.

Obecnie funkcję Wójta Gminy Mszana Dolna sprawuje Bolesław Żaba.

Krótka historia miejscowości gminy Mszana Dolna:

Tereny obecnej Gminy Mszana Dolna były stopniowo zasiedlone począwszy od X wieku, co bezpośrednio wiązało się z początkami osadnictwa na Podhalu i przemieszczaniem się ludności z kierunku północnego w stronę podnóży Tatr i dalej przez Bramę Orawską na Spisz. Nazwy poszczególnych sołectw zapożyczone są od nazw potoków i rzek w dorzeczu Dunajca i Raby. Najstarsze miejscowości dzisiejszej Gminy to Mszana Górna (lokacja w 1365r.) i Olszówka (lokacja w 1388r.). Do czasu zaboru austriackiego w dobrach królewskich pozostawały: Mszana Dolna, Kasinka Mała, Olszówka i Raba Niżna. Ośrodki te, drogą nadania królewskiego, przeszły około roku 1400 w posiadanie rodziny Ratołdów ze Skrzydlnej, a następnie, w roku 1524, do rodziny Pieniążków herbu Odrowąż. Podział wpływów i terytorium Zagórza (obejmującego m. in. teren dzisiejszej Gminy Mszana Dolna) ustalił się ostatecznie na początku XVII w., gdy po drugiej stronie Gorców rodzina Lubomirskich utworzyła tzw. Klucz Porębski, do którego weszły m. in. Mszana Górna, Lubomierz, Łętowe i Łostówka.

Początek panowania austriackiego  to czas wprowadzania na tym terenie reform gospodarczych i administracyjnych prowadzących do usunięcia pozostałości wcześniejszych stosunków ziemskich, m. in. wprowadzono patenty państwowe ograniczające pańszczyznę oraz przeprowadzono pomiary gruntów w celach podatkowych. System dóbr kameralnych prowadził do stałych konfliktów pomiędzy zarządcami a chłopami.

Problemy gospodarcze, postępujące rozdrobnienie własności leśnej, a wreszcie emigracja zarobkowa były najbardziej charakterystycznymi zjawiskami w życiu regionu w II poł. XIX i na przełomie XX w. Sytuacja ta nie zmieniła się także po odzyskaniu niepodległości – dużemu przeludnieniu wsi towarzyszyło bezrobocie. W okresie II Wojny Światowej teren dzisiejszej Gminy Mszana Dolna był miejscem zagorzałych walk polsko – niemieckich (m. in.  Kasina Wielka); w pierwszych dniach września 1939r. spacyfikowana została Olszówka. Po zakończeniu kampanii wrześniowej, mimo przegranej, nie ustał opór, a walka przeniosła się do podziemia. Teren ten stanowił silne ognisko działalności partyzanckiej. Miejscowości Gminy były terenem działań batalionów Armii Krajowej (Pierwszy Pułk Strzelców Podhalańskich). Na terenie Zagórza od 17 marca 1941 r. do 23 marca 1943 r. działało polskie podziemie  – jako Związek Walki Zbrojnej, a w latach 1943 – 1944 jako organizacja podległa Armii Krajowej z ramienia Inspektoratu Okręgu Krakowskiego. Na ziemiach tych bardzo intensywny był także opór ludności cywilnej przejawiający się w organizowaniu tajnego nauczania obejmującego także organizację Komisji Egzaminacyjnej prowadzonej przez dr Sebastiana Flizaka. Sebastian Flizak przyczynił się także do organizacji nauczania w Mszanie Dolne i jej okolicach już po II Wojnie Światowej, a także prowadził badania w zakresie etnografii Zagórza.

W obecnym kształcie Gmina Mszana Dolna funkcjonuje od 1992 roku, kiedy to nastąpił podział administracyjny miasta i gminy Mszana Dolna.

Urząd Gminy  Mszana Dolna  rozpoczął swoją działalność od dnia  1 kwietnia 1992 r. przejmując  część pracowników z Urzędu Miasta i Gminy. Przez pierwsze 9 lat działalności  siedziba  Urzędu Gminy mieściła się w budynku przy ul. Piłsudskiego 2 w Mszanie Dolnej,  a później także w budynku przy ul. Orkana 70a   (dawny budynek  SKR ).

W  2000 r.  Gmina  Mszana Dolna zakupiła  budynek przy ul. Spadochroniarzy 6 w Mszanie Dolnej, w którym w latach 2000 – 2004 prowadzono roboty budowlane w celu jego adaptacji  na potrzeby Urzędu. Prowadzono  również prace  remontowe, przebudowano dach, wykonano kotłownię gazową, przeprowadzono termomodernizację  budynku.  Od  kwietnia 2001r. budynek ten  stanowi siedzibę Urzędu Gminy Mszana Dolna  oraz siedzibę  Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej i Zespołu Ekonomiczno – Administracyjnego Szkół w Gminie Mszana Dolna, a od 1 stycznia  2004r. mieszczą  się  tu  również  oddziały zamiejscowe   Wydziału  Budownictwa i  Architektury  i Wydziału Geodezji Gospodarki Gruntami i  Katastru oraz Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego  w Limanowej.

Powyższa informacja sporządzona m. in. na podstawie Strategii Rozwoju Społeczno-Gospodarczego Gminy Mszana Dolna na lata 2007-2015 oraz strony informacyjnej Urzędu Gminy Mszana Dolna www.mszana.pl

  • Adres Urząd Gminy Mszana Dolna
    ul. Spadochroniarzy 6
    34-730 Mszana Dolna
Interaktyna Mapa Atrakcji TurystycznychPopularyzacja atrakcji turystycznych Województwa Małopolskiego.