Regionalizm

Regionalizm

0 / 5

Regionalizm to ruch społeczno-kulturalny dążący do zachowania specyficznych cech kultury poszczególnych obszarów, jej odnowy i propagowania. Obecnie termin „regionalizm” oznacza zainteresowanie odrębnością kultury poszczególnych regionów kraju, w Polsce np. Podhala, Podlasia, Kaszub itd. Termin „regionalizm” po raz pierwszy w Polsce pojawił się w roku 1923. Został użyty przez Stefana Żeromskiego w jego książce „Snobizm i postęp”. W cytowanej powyżej książce, pisarz wystąpił z gorącym apelem obrony ginących zabytków polskiej przeszłości i skarbów kultury ludowej.

Małopolska to region naszego kraju, który jest miejscem kontaktu wielu kultur, licznych społeczności i zbiorowości. Na obszarze Małopolski wykształciły się regiony kulturowe, a wraz z nimi wiele grup etnograficznych posiadających własne obszary zasięgu kulturowego. W Małopolsce tradycja i regionalizm są istotnie zakorzenione w życie codzienne każdej rodziny, a zwłaszcza rodzin mieszkających w małych miejscowościach lub rodzin wiejskich. W rodzinie dziecko nabywa pewne wzory zachowań, systemy wartości, normy, odrzuca lub przyjmuje pewne autorytety, jak również zwyczaje i obyczaje. W rodzinie kształtuje się szacunek dla historii ojczyzny prywatnej, regionu dla biografii indywidualnej i rodzinnej, lokalnych bohaterów, dla gwary, środowiska przyrodniczego, tradycji muzycznych.

Szczególną formą wyrażania własnej regionalnej i niepowtarzalnej kultury są tradycje i zwyczaje pielęgnowane do dnia dzisiejszego. Wydawać by się mogło, że dzisiejsza nowoczesna cywilizacja zaprzestanie pielęgnacji wspaniałych obyczajów małopolskich. A jednak nie! W małopolskim kalendarzu niemal codziennie w poszczególnych regionach mieszkańcy świętują indywidualne i ważne dla nich zwyczaje. Niemal co tydzień odbywają się imprezy promocyjne, regionalne, na których bezpośrednio spotykamy się z kulturą. Możemy wręcz dotknąć lub posmakować tej wielowiekowej przekazywanej z pokolenia na pokolenie historii.

Niezastąpioną organizacją, która przekazuje cenne wartości młodym na terenach wiejskich jest KGW.

Pierwsze Koła Gospodyń Wiejskich (KGW) powstały ponad 140 lat temu, jako inicjatywa kobiet. Od roku 1918 organizacje kobiet wiejskich w Polsce przyjęły wspólną nazwę: „Koło Gospodyń Wiejskich”, używają jej do dziś, a skrót KGW jest rozpoznawalny niczym najlepsza marka.

Zmieniały się czasy, zmieniała rzeczywistość polityczna i gospodarcza, a kobiety z Kół Gospodyń Wiejskich w swojej mądrości, nie zważając na wiatry historii, zawsze znajdowały sobie miejsce i cel – jakże potrzebnej społecznie, szczytnej działalności na rzecz swojego środowiska, na rzecz drugiego człowieka. W trudnym czasie, kiedy dopiero zaczęła się kształtować samorządność, kobiety stawiały sobie do realizacji bardzo ambitne zadania. Wynikały one z wewnętrznych potrzeb społeczeństwa i prowadzone były oddolnie, w sposób świadomy. Nie dziwi zatem, że kierowały nią osoby cieszące się powszechnym szacunkiem i zaufaniem. Już wówczas panie organizowały szkolenia, pokazy i kursy o różnorodnej tematyce, m. in.: pieczenia i gotowania, przetwórstwa mięsa i owoców, hodowli drobiu, warzywnictwa, higieny i racjonalnego odżywiania, kroju i szycia czy wykłady o roli kobiet w życiu społecznym. Organizowano potańcówki i konkursy. Ożywioną i twórczą działalność społeczną Kół Gospodyń Wiejskich przerwał wybuch II wojny światowej. Po wojnie, w okresie władzy ludowej, organizacje kobiece wznowiły swoją działalność. W gestii gospodyń w dalszym ciągu pozostawała organizacja wieczorków i zabaw tanecznych, jednak były to już imprezy w pewnej mierze dochodowe, dzięki którym KGW wyposażały swoje świetlice w niezbędne zastawy stołowe, sztućce i różnego rodzaju urządzenia kuchenne. Sprzęt służył kobietom do organizacji lokalnych imprez i jednocześnie był wypożyczany mieszkańcom wsi na obsługę i przygotowanie imprez rodzinnych.

W ostatnich latach nastąpił wzrost aktywności Kół Gospodyń Wiejskich. Coraz częściej zakładane są nowe lub reaktywowane stare Koła. Kobiety wiejskie czynią to, gdyż zauważają dorobek kulturowy i społeczny swoich matek i babć. Mają one na uwadze obecnie zwiększone możliwości odnowy wsi i aktywizacji społeczeństwa wiejskiego. W wielu małych miejscowościach Koła Gospodyń Wiejskich są pierwszą, a czasem jedyną formą aktywności społecznej. To już nie jest wianuszek pań skupionych przy stole zastawionym ciastami i śpiewających ludowe piosenki. Ich działalność skupia się na zachowaniu lokalnej tradycji, ciągłości kulturowej, zwyczajów.

Na terenie Powiatu Limanowskiego również bardzo aktywnie działają Panie z Kół Gospodyń Wiejskich – to swoiste wulkany energii i niezwykłe talenty. Upowszechniają wiedzę o dorobku  regionu, pielęgnują tradycję, zachowują od zapomnienia wszystko to, co warte przekazania młodszym pokoleniom, kształtując jednocześnie poczucie tożsamości lokalnej. Najważniejsze jest to, że fantastycznie aktywizują lokalne środowisko. Gospodynie z KGW biorą udział w różnego typu konkursach, przeglądach, uroczystościach kościelnych i państwowych, racząc podniebienia wszystkich przybyłych wspaniałymi potrawami, które od lat przygotowywały ich mamy i babcie. Prawdziwy smak chleba, zapach własnoręcznie przygotowanych wyrobów wędliniarskich, kwaśnic, pierogów, ciast i wyborny smak napojów i nalewek  pobudzają wyobraźnię, a przy niezwykle barwnych strojach ludowych, które gospodynie prezentują, pozwalają przenieść się do malowniczych wyobrażeń o dawnej, polskiej wsi.

  • Adres Starostwo Powiatowe w Limanowej
    ul. Józefa Marka 9
    34-600 Limanowa
Interaktyna Mapa Atrakcji TurystycznychPopularyzacja atrakcji turystycznych Województwa Małopolskiego.