Zabytki

Kościół pw. Św. Katarzyny Panny i Męczennicy w Kamionce Małej

0 / 5
Dodaj do ulubionych

Kościół pw. św. Katarzyny Panny i Męczennicy w Kamionce Małej to  zabytkowa budowla drewniana o konstrukcji zrębowej, nie posiadająca określonego stylu architektonicznego. Kościół jest orientowany (zwrócony częścią prezbiterialną na wschód w stronę grobu Chrystusa). Został przebudowany około 1728 roku. Wcześniej, najprawdopodobniej już w II. połowie XIV wieku istniał w tym miejscu niewielki kościółek, ponieważ wynika tak z dokumentów historycznych (spis świętopietrza) – Kamionka w 1373 roku zapłaciła daninę na rzecz papieża w Awinionie, a więc była parafią, musiała mieć swojego plebana i kościół.

Z zapisów Jana Długosza wynika, że około 1440 roku istniała parafia wraz z drewnianym kościółkiem, która w 1470 roku utraciła swoja odrębność i została przyłączona do parafii ujanowickiej na 400 lat. W tym czasie drewniany kościółek znacznie podupadł, mimo, że od czasu do czasu odprawiane były w nim Msze Święt, a także był wizytowany przez biskupów. Na początku XVIII wieku groził kompletną ruiną i dlatego rozpoczęto jego przebudowę (a być może wzniesiono go od nowa wykorzystując materiał z poprzedniego kościółka). W 1790 roku wzniesiono wieżę słupową, później kilkukrotnie poprawianą. Dziś wieża ta jest dwukondygnacyjna zakończona baniastym hełmem z latarniami. W latach 1838-39 kościół zaopatrzono w kamienną posadzkę, wymieniono drewnianą powałę. Wieża, a później cały kościółek, obwiedziona została deskami i z zewnątrz pomalowana farbą, dach pokryto gontem, który w 1903 roku zamieniono na blachę. Na środku dwuspadowego dachu wykonano małą wieżyczkę, w której umieszczona jest sygnaturka.  Dobudowanie w 1884 roku kaplicy i kruchty od strony południowej, a zakrystii i składziku od strony północnej nadało kościołowi formę krzyża i upiększyło jego wygląd. W 1847 roku Ferdynand Miklasiński wykonał polichromię figuralną w kościele z postaciami świętych: Katarzyny, Macieja, Izydora oraz Kazimierza. Była ona dwukrotnie konserwowana i odnawiana w drugiej połowie XX wieku. Na suficie znajdują się dwa malowidła: w nawie Trójca Przenajświętsza, w prezbiterium – Niepokalane Poczęcie, a na balkonie chóru popiersie króla Dawida. Dziewiętnastowieczna ambona natomiast przyozdobiona jest postaciami czterech Ewangelistów.

Piękna, jednonawowa drewniana świątynia pełna jest zabytkowych przedmiotów: na belce tęczowej krucyfiks pochodzący z około 1470 roku, na chórze barokowe organy z 1683 roku. W XIX – wiecznym neogotyckim ołtarzu głównym w centralnym miejscu umieszczona jest figura św. Katarzyny Aleksandryjskiej, wykonana w XVII wieku, podobnie jak figura Matki Bożej z Dzieciątkiem znajdująca się w zwieńczeniu ołtarza. Św. Katarzyna przedstawiona jest w postaci stojącej, z lewą ręką przyciśniętą do piersi, a w prawej trzymająca palmę i podtrzymująca wsparty o ziemię miecz. O jej prawy bok oparty jest fragment koła będący symbolem jej męczeństwa. Po obu stronach figury św. Katarzyny stoją figury św. Piotra i św. Pawła. Ogółem w ołtarzu głównym jest siedem figur a niszę, w której znajduje się św. Katarzyna zasłania się obrazem św. Kingi. W części nawowej znajdują się dwa  ołtarze  boczne: Matki Bożej i św. Józefa z Dzieciątkiem, zaś w kaplicy bocznej rokokowy ołtarz Serca Jezusowego. Również XVII – wieczny jest konfesjonał  i obrazy przedstawiające Chrystusa w drodze do Emaus, Chrystusa i dzieci, św. Kingę, zaślubiny św. Katarzyny oraz inne. Kiedyś świątynię zdobiły bardzo stare obrazy bizantyńskiej roboty, które  w 1925 roku zostały przekazane do Muzeum Diecezjalnego w Tarnowie.

Nad wejściem do nawy kościoła znajduje się fragment starego ołtarza przedstawiający św. Katarzynę. W przedsionku stoi stara kamienna kropielnica, a w kościele również stara chrzcielnica nakryta drewnianym daszkiem. Na uwagę zasługują też stare feretrony. Przy kościele znajduje się kamienna arkadowa dzwonnica z trzema dzwonami wzniesiona w 1925 roku. Otoczenie kościoła jest wyłożone kamiennymi płytami i okolone kamiennym ogrodzeniem z drewnianym daszkiem.

  • Osoba ks. Stanisław Węgrzyn
  • Adres Parafia pw. św. Katarzyny Panny i Męczennicy
    Kamionka Mała 135
    34-602 Laskowa
Interaktyna Mapa Atrakcji TurystycznychPopularyzacja atrakcji turystycznych Województwa Małopolskiego.