Znani i nieznani

Lilian Seymour-Tułasiewicz

0 / 5
Dodaj do ulubionych

Lilian Seymour-Tułasiewicz – córka ziemi zagórzańskiej, obywatelka dwóch ojczyzn, doktor filologii  angielskiej, magister prawa stanowego Illinois, korespondentka, tłumaczka, prozaik, autorka dziesięciu powieści w języku polskim, wielokrotnie za swą twórczość  nagradzana, przede wszystkim jednak troskliwa matka.

A wszystko zaczęło się  w Kasinie Wielkiej. Tam  13. 09.1912    w rodzinie Józefa Kicmala i   Wiktorii (z  domu   Świerk)  urodziła  się  Emilia  Kicmal. Była  pierwszą  z ośmiorga  rodzeństwa w niezamożnej  chłopskiej  rodzinie. Jej chrzestną matką została reemigrantka ze Stanów Zjednoczonych  i za jej sprawą oddano Lilian ( bo tak też Emilię nazywano)  w wieku 7 lat na wychowanie  bezdzietnej amerykańskiej rodzinie. Lilian  wspominając tamte lata mówiła: „Osoba, której zostałam podarowana wierzyła, że wychowa sobie wdzięczną i wierną służącą na stare lata. A przecież to nie może się udać z chwilą,  kiedy człowiek zaczyna się uczyć”. A Lilian była zdolnym dzieckiem. Ukończyła humanistyczne liceum ogólnokształcące, gdzie z wyróżnieniem zdała egzamin maturalny i otrzymała dwuletnie stypendium, które pozwoliło jej wstąpić na Wydział Filologii Angielskiej Uniwersity of Chicago. W 1934 roku ukończyła studia filologiczne uzyskując stopień doktora, w rok później ukończyła prowadzone równolegle studia prawnicze i została magistrem prawa Uniwersytetu Stanowego Ilinois.

Początkowo jej zainteresowania skupiały się wokół poezji. Zadebiutowała w 1926 roku wierszem do szkolnej gazetki pt. „Ryzykowna podróż” – który następnie miał przedruki w prasie dla dorosłych. Potem powstały  pierwsze książki (w j. ang.): „Soda Fountain Girl” (Barmanka ) i „Loves  of Youth” ( Młoda miłość ), a za tomik opowiadań o mniejszościach narodowych „The Outing” ( Wycieczka ) otrzymała w 1932 roku nagrodę miasta Chicago.

Osiemnastoletnia Lilian przeżywa swą pierwszą  wielką miłość. W maju 1930 roku  wychodzi za mąż za młodego adwokata  Roberta  Seymoura. Niestety  wkrótce potem  Robert ginie w wypadku samochodowym. Po tej tragedii pierwszy raz  od swego wyjazdu do USA – Lilian odwiedza swoich rodziców w  Polsce ,w Kasinie Wielkiej. Co zresztą opisze w swojej pierwszej książce  ( w języku  polskim ) pt. „Dag córka Kasi”.

W latach 1936-39 pracuje jako korespondent dla nowojorskiego dziennika „Morning World”. Przyjeżdża do Europy – nie wiedząc, że zostanie tu już na  stałe. Pisze korespondencje  antyhitlerowskie zatytułowane „Z Berlina”. W tym  okresie poznaje swojego drugiego męża  Tadeusza Tułasiewicza, attache prasowego i handlowego  Konsulatu Generalnego w Królewcu w Prusach Wschodnich (obecny Kaliningrad).

W 1939 roku przychodzi na świat pierwszy syn  państwa Tułasiewiczów – Jerzy. Sytuacja na arenie międzynarodowej staje się coraz bardziej napięta , w związku z czym pod koniec sierpnia Lilian wraz z dwumiesięcznym dzieckiem opuszcza Królewiec. Ewakuuje się do Lwowa. Następnie po zajęciu Lwowa przez Rosjan  dociera do rodziny w Kasinie Wielkiej.

W obliczu wojny, w okupowanej Polsce – budzi się w Lilian  poczucie polskości. Zostaje tłumaczką przy obsłudze partyzanckiej radiostacji.

Wkrótce potem państwo Tułasiewiczowie wyjeżdżają do Krakowa gdzie Lilian pełni funkcję przedstawiciela Czerwonego Krzyża i zajmuje się powracającymi z wyzwolonych obozów jeńcami alianckimi.

Lilian Seymour – Tułasiewicz  jest autorką   następujących  powieści: „ Dag córka Kasi” , „Dzielnica Wielkich Kufrów” , „Ostatnie lato” , „Trzy miłości”, „Kochanek z Nigerii”, „Konstancja”, „Miłość ma barwę popiołu”, „Parada  aniołów”, „Notatnik szpitalny”, „Paszport do nieba”  oraz  opowiadań, artykułów  publicystycznych w tym  ukazującego  się  w „Polskiej  Miedzi”  cyklu „Portrety z pamięci” i oczywiście tłumaczeń.

Teksty jej  autorstwa  ukazywały się głównie w prasie  dolnośląskiej : „Słowie Polskim”, „Zwierciadle” , „Odrodzeniu” , Wrocławskim Tygodniku Katolickim” , „ Odrze”, „Nowej Kulturze” , „Nowych Sygnałach” , „Panoramie”.

Książki Lilian Seymour  szczególnie w latach  60-70-tych  cieszyły się dużą popularnością  i szybko  znikały  z księgarskich  półek  jak np. wspomniane już „Trzy miłości”. Pierwsza polska powieść „ Dag….” ( 1946 ) do 1996 r. miała aż 10 wydań ! Druga część historii Dag – „Ostatnie lato” doczekała się do 1996 r. – 7 wydań , a w 1969 wydano ją  drukiem   Braile’a. Większość powieści pisarki  utrwalił na kasetach magnetofonowych Polski Związek Niewidomych. „ Dag …” była najbardziej poczytną książką we Wrocławiu w 1963 roku.

Niewątpliwymi  zaletami powieści Lilian  jest  min. ich  emigracyjna  tematyka . Zainteresowanie  budzi autentyzm przedstawionych faktów, środowisko w jakim umieszcza swoich bohaterów , konfrontacja narodowości i warstw społecznych  dobrze znane autorce z autopsji. Ukazują  one często powolne  wynaradawianie  się polskich rodzin na  obczyźnie, ich  stosunek  do  ojczystego  kraju , do religii . To wszystko  pozwala na wiele obserwacji obyczajowych, socjologicznych czy psychologicznych.

W 1996 r. minął piękny  jubileusz 50-lecia twórczości Lilian Seymour- Tułasiewicz w  języku  polskim. Pisarka jest też laureatką wielu nagród i odznaczeń państwowych: „Złotego Krzyża Zasługi”, „Krzyża Kawalerskiego Orderu Odrodzenia Polski”, Krzyża Oficerskiego Orderu Odrodzenia Polski”, nagrody Miasta Wrocławia za całokształt twórczości i wielu, wielu innych.

Zmarła 27.11.2003 roku we Wrocławiu, w wieku 91 lat.

Elżbieta  Ciężadlik

Biblioteka Publiczna w Kasinie Wielkiej

Źródło: Archiwum Gminy Mszana Dolna

Interaktyna Mapa Atrakcji TurystycznychPopularyzacja atrakcji turystycznych Województwa Małopolskiego.