Znani i nieznani

Stanisław Małachowski

0 / 5
Dodaj do ulubionych

Stanisław Małachowski – referendarz wielki koronny, słynny Marszałek Sejmu Czteroletniego, jeden z twórców Konstytucji 3-go Maja. Jako właściciel dóbr ziemskich w Dobrej k. Limanowej, realizując głoszone przez siebie postępowe reformy społeczno-gospodarcze, rozdał pomiędzy swych poddanych 255 morgów ziemi, zniósł pańszczyznę, wprowadzając w zamian oczynszowanie oraz wybudował i uposażył szkołę ludową.  Polityk polski, marszałek Sejmu Czteroletniego, syn kanclerza wielkiego koronnego. W domu odebrał staranne wykształcenie i wychowanie. Służył w husarii w stopniu rotmistrza.  W latach 1756-1766 był posłem na sejm, również na sejm konwokacyjny (1764), czyli pierwszy sejm w okresie bezkrólewia zwoływany przez prymasa w celu ustalenia miejsca i czasu elekcji (wyboru króla).  Na sejmie tym Stanisław Małachowski domagał się ograniczenia władzy hetmańskiej i liberum veto. W latach 1776-1780 był członkiem Rady Nieustającej (najwyższej władzy rządowo-administracyjnej w Rzeczypospolitej czasu rozbiorów ustanowionej pod naciskiem Rosji). W latach 1780-1792 sprawował funkcję referendarza wielkiego koronnego – urzędnika przyjmującego skargi i prośby od obywateli i referującego je kanclerzowi lub królowi. Piastując stanowiska publiczne, zyskał powszechny szacunek za swoją prawość. W uznaniu zasług został w roku 1788 wybrany na marszałka Sejmu Czteroletniego. Funkcję tę sprawował do roku 1792. Jako marszałek sejmu był związany ze Stronnictwem Patriotycznym. Popierał mieszczan w dążeniach do zwiększenia ich praw politycznych. Uczestniczył w przygotowywaniu Konstytucji 3 maja oraz w jej uchwaleniu. Po przystąpieniu króla Stanisława Augusta Poniatowskiego do konfederacji targowickiej potępił ją i na znak protestu opuścił kraj. Najpierw udał się na emigrację do Saksonii, skąd wyjechał do Włoch. W roku 1796 powrócił do kraju i osiadł w swoich dobrach w Galicji. Na wezwanie Napoleona I przybył w grudniu 1806 roku do Warszawy. W następnym roku został prezesem Komisji Rządzącej, a następnie prezesem Rady Ministrów utworzonego przez Napoleona I na mocy pokoju tylżyckiego Księstwa Warszawskiego. W swoich dobrach zniósł pańszczyznę i przeprowadził oczynszowanie chłopów, zwalniając ich z niektórych ciężarów. Jako prezes Rady Ministrów złożył projekt oczynszowania chłopów w dobrach państwowych oraz starał się o dokładne określenie powinności chłopskich w dobrach prywatnych. Ponieważ projekt nie zyskał akceptacji, Stanisław Małachowski podał się do dymisji i objął stanowisko prezesa senatu. Zmarł 29 grudnia 1809 roku w Warszawie. Jeden z centralnych placów warszawskiego Śródmieścia nazwano jego imieniem.

Interaktyna Mapa Atrakcji TurystycznychPopularyzacja atrakcji turystycznych Województwa Małopolskiego.